Vậy là đã 8 năm kể từ khi lần đầu tiên biết đến Potter. Tập đầu tiên ấy mượn từ thư viện trường, sau khi nghe phong phanh rằng chuyện ấy được giải và khá hấp dẫn. Lúc đó thì tập 2 đã ra rồi nhưng chưa rầm rộ như sau này. Bây giờ vẫn nhớ đó là mùa hè, đi làm thêm trong xưởng bánh ngọt Giáng sinh, cười khúc khích với những câu đùa của cụ Dumbledore vào giờ ăn trưa trong mùi thơm của bánh pudding mận, ngạc nhiên vì những quan sát và nhận xét rất người lớn của tác giả trong 1 quyển truyện trẻ con. Tuy nhiên điều gì làm mình theo đuổi HP nhỉ? Tự nhận mình không phải fan ruột của Rowling, chẳng quan tâm đến HP phim (mới xem trọn vẹn tập 1), chẳng nhớ nổi hết những tên Latin của bùa chú, động vật ect. Vào khoảng tập 2,3 đã uể oải vì bố cục đơn điệu của các tập tới mức cưỡi ngựa xem hoa đọc chỉ để biết cốt chuyện tiến triển ra sao. Điều ấn tượng nhất là cách xây dựng nhân vật và sự hài hước sâu sắc mà tự nhiên rất Anh của JKR. Vậy mà tập nào mới ra cũng mua hoặc nhờ mua ngay (có tập 6 thì may mắn được cô bạn gửi về cho mượn mấy tuần ngay sau phát hành mà đến giờ vẫn chưa trả, sorry D :( ) . Nạn nhân của marketing chăng? Tò mò? Có thể cả 2. Mình chưa bao giờ muốn viết gì về HP cả cho đến khi kết thúc tập cuối cùng này.
Không còn áp lực từ các nhà xuất bản phải khai thác triệt để thế giới phù thủy để tăng doanh thu, vứt bỏ ý định kéo thêm độc giả mới bằng cách nhắc lại chi tiết các tập trước, JKR tập trung toàn lực vào phát triển tình tiết, tiết lộ các bí mật, và kết thúc bằng một cao trào xứng đáng với chiều dài 7 tập của bộ truyện.
Nhiều nhà phê bình cho rằng JKR văn phong đơn điệu, không sáng tạo trong từ ngữ, lại cộng tác quá chặt chẽ với khâu tiếp thị của nền công nghiệp sách. Những điều ấy mình công nhận đúng, nhưng có đáng kể gì so với những gì JKR mang lại cho bạn đọc nhỉ. 10 năm ấy, như các nhà viết chuyện fantasy thiên tài khác, JKR đã xây dựng nên một thế giới ảo phong phú, hấp dẫn và thật như thế giới thật mà nó tồn tại song song, cuốn bạn đọc theo những cuộc phiêu lưu của bộ ba nhân vật chính. Đúng là không có được những áng văn bóng bẩy, nhưng những hình ảnh mà bộ chuyện gợi lên đâu vì vậy mà kém sống động. Mình nhớ đã từng rưng rưng trước hình ảnh Harry quay ngược lại thời gian trong "HP và người tù Azkaban", nép trong bụi cây nhìn qua mặt hồ đóng băng thấy con hươu bạc Patronus do bố gửi tới cứu mình chạy trong ánh trăng và tới vuốt ve nó. Chỉ một hình ảnh thôi mà chứa đựng bao nhiêu sự kỳ ảo, tình cha con, sự nuối tiếc về một tình cảm chưa bao giờ có cơ hội được phát triển.
JKR có lần thú nhận bà bị ảnh hưởng bởi Tolkien và 1 phần của CS Lewis, còn mình thì thấy HP có rất nhiều điểm giống các tác phẩm của Kim Dung, nhất là trong tập cuối cùng. Tất nhiên là so sánh sẽ không tránh khỏi phần khập khiễng vì đối tượng độc giả của JKR là trẻ em còn KD là người lớn. Kim Dung cũng đã xây dựng một thế giới ảo "giang hồ" hấp dẫn bao nhiêu thế hệ, dù thế giới giang hồ của KD tất nhiên có nền lịch sử hơn thế giới phù thủy của JKR, dù JKR có vận dụng lịch sử thật vào thế giới này. Cách ra các tập sách của JKR cũng na ná cách viết chương hồi câu khách cho Minh báo của Kim Dung. Nhân vật của cả 2 đều bước vào thế giới ảo đó từ khi còn thơ ngây và trong quá trình ấy, phát triển tính cách, sở trường thành một anh hùng. Cách học sử dụng phép thuật và bùa chú gợi nhớ cách học võ công. JKR cũng sử dụng khá nhiều điển tích, ngôn ngữ của nền văn minh phương tây như KD đã vận dụng tinh hoa văn hóa Trung Hoa trong tác phẩm của mình, tất nhiên với trình độ cao hơn ( :) không nghĩ rằng có trường ĐH nào ở Anh sẽ phát triển bộ môn "Rowling học") . Các nhân vật của JKR cũng trong chính có tà, trong tà có chính như KD.
Sau khi xem xong tập cuối cùng, mình đã ngạc nhiên vì những ý tưởng "người lớn" mà JKR lồng vào trong câu chuyện trẻ con này và mình tưởng tượng một ngày nào đó khi Na đủ lớn để đọc chuyện này (lúc ấy HP có lẽ đã vào danh sách những chuyện trẻ em nên đọc như Chúa tể những chiếc nhẫn hay Tom Sawyer rồi) , mình sẽ có thể dùng những chi tiết trong chuyện để nói với con về cuộc sống.
Cái chết hiện diện xuyên suốt bộ truyện, kể từ lúc bắt đầu, mỗi tập một rõ nét hơn. Lời tựa của HP7 Harry sống nhờ vào sự hy sinh của bố mẹ. Hồi ức của người chết luôn trở lại để giúp người sống nhìn rõ sự việc. Hình ảnh bố mẹ quá cố của Harry luôn hiện lên trong lúc câu trải qua các phút giây sinh tử. Dường như thế giới song song thật sự JKR muốn bạn đọc nhận thức đó là thế giới bên kia, giống như cái chết luôn tồn tại song song với sự sống và không có gì đáng ợ. Câu trích dẫn ngay đầu tập 7 thể hiện điều ấy "Chết chỉ là đi qua thế giới này, như những người bạn vượt qua biển cả, họ vẫn sống trong nhau." Kháo khát sự bất tử, muốn chinh phục cái chết luôn đưa tới những thảm hoạ khôn lường. Voldermort vì sự bất tử đã chia xẻ tâm hồn mình, gây ra bao nhiêu điều ác. Grindelwald cũng không ngoài ví dụ ấy. Dumbledore khao khát muốn tìm lại những người thân yêu đã mất để chuộc lỗi mà dù biết là không nên, vẫn đeo chiếc nhẫn có bùa chú vào tay để rồi trả giá bằng sinh mạng của mình. Câu chuyện ngụ ngôn về ba anh em Peverrels và di tích tử thần không chỉ là ngụ ngôn mà thật sự là cuộc sống. Không thể chiến thắng hay mang người chết trở về mà chỉ có thể sống tốt và khi thời điểm tới, làm bạn với tử thần. Harry chỉ thực sự trưởng thành khi nhận ra cái chết không phải là điều đáng sợ, nhận thức rằng nhiệm vụ đầu tiên và duy nhất của cậu trong cuộc sống này là chết vào đúng thời điểm, lẳng lặng đi tới và đón nhận tử thần một cách bình tĩnh, không kháng cự, đồng hành với những người thương yêu quá cố của mình: bố mẹ Sirius và Lupin. Nhưng thông điệp thật sự sau những suy ngẫm về cái chết ấy của JKR là gì "Đừng thương người chết, hãy thương kẻ sống, nhất là những kẻ sống không tình yêu".
Tình yêu, trong HP, chủ yếu là tình yêu giữa cha mẹ và con cái, tình cảm gia đình, bạn bè, mạnh hơn cái chết. Đầu chuyện, chính tình mẫu tử đã cứu Harry và diệt Voldermort. Và cuối chuyện, cũng chính dòng máu sinh ra từ tình mẫu tử ấy đưa Harry trở lại cõi sống. Tình cảm với cha mẹ chi phối mọi quyết định, lựa chọn, suy nghĩ của Harry. Những trang viết xúc động nhất của JKR mô tả sự khao khát của Harry được tìm hiểu và gần gũi 2 người quan trọng nhất trong đời cậu không bao giờ có cơ hội để biết. Tình yêu xóa nhòa ranh giới giữa cái chết và sự sống, có khả năng cải tử hoàn sinh, là bùa chú mạnh nhất trong thế giới phù thủy đấy bùa phép. Tình yêu thức tỉnh lương tâm và và sự quên mình. Tình yêu soi sáng cho Severus thấy rằng ông có thể yêu Lily đến mức không còn quan tâm đến những tham vọng của bản thân mình, rằng cuộc sống chỉ có ý nghĩa khi được lo lắng cho Lily và con trai của cô.
Tuy nhiên, thông điệp mà mình cho là quan trọng nhất trong HP là sức mạnh của ý chí, khả năng chọn lựa điều đúng của mỗi cá nhân. Câu chuyện mở đầu với một cậu bé Potter Harry) hồi hộp lo lắng trước sự lựa chọn của cái mũ và kết thúc cũng bằng một cậu Potter (Albus) lo lắng về cùng một sự kiện. Harry đã lựa chọn Gryffindor và số phận của mình mặc những lời cám dỗ của chiếc mũ về Slyntherin. Trong suốt 7 năm sau đó, cậu cũng đã đứng trước rất nhiều những lựa chọn nghiệt ngã để cuối cùng nhận ra rằng cậu nên chọn những con đường thiệt thòi cho mình, nhưng có lợi cho mọi người mà lựa chọn quan trọng nhất là đi đến cái chết của riêng mình một cách lặng lẽ. Những lựa chọn đó của Harry là bài học về tính dũng cảm, về sự hy sinh, về quá trình trưởng thành giữa tuổi teen đầy sóng gió và giá trị lẫn lộn.
Trong quá trình ấy, Harry đã may mắn được "chứng kiến" những người đi trước cậu cũng đã trải qua những thời kỳ ấy như thế nào: Dumbledore, James, Severus...Nổi bật nhất là Dumbledore , Voldermort và Severus. Vào đời là một cậu học trò đầy tự tin và hoài bão, Dumbledore phải lựa chọn giữa cuộc sống sôi động và trách nhiệm gia đình. Ông lựa chọn điều thứ hai. Lao vào mối quan hệ với Grindewald (mà sau này Rowling tiết lộ với bạn đọc đó chính là tình yêu giữa 2 người), ông lại một lần nữa phải lựa chọn giữa người mình yêu, tham vọng của chính bản thân và sự chính nghĩa. Dumbledore đã lựa chọn điều sau, và mang cả cuộc đời mình ra để chiến đấu bảo vệ nó. Hiểu được sự quan trọng của ý chí, Dumbledore đã hết sức mình cho Tom Riddle một cơ hội để lựa chọn điều đúng, cũng như ông cũng đã làm hết mình cho Harry. Nhưng Voldermort không có khả năng này, và đã lựa chọn con đường đen tối cuối cùng dẫn đến sự hủy diệt của bản thân. Severus cũng đã có những lựa chọn sai lầm thời trẻ (đi theo Black Magic, tin tưởng Voldermort) và những điều này đã làm ông mất Lily. Severus đã mang cả cuộc đời còn lại ra để chuộc lại lỗi lầm ấy và điều ấy đã mang lại cho ông sự kính trọng của Harry (cho dù thực tế, mình nghĩ rằng Severus sẽ thích một nụ cười của Lily hơn là được con Harry mang tên mình :) ).
Chương cuối của HP7 bị nhiều người coi là thừa, chỉ thêm vào để làm cho kết cục được vẹn toàn. Nhưng thực tế, đó là chương vô cùng quan trọng, xâu chuỗi hết các sự kiện và mang nó lên 1 tầm cao mới. Hỉnh ảnh nối bật là lúc Harry cúi xuống nhìn cậu con trai út để an ủi cậu "Albus Severus, con mang tên 2 thầy hiệu trưởng xuất sắc của Hogwarts....". Câu nói này thể hiện sự trưởng thành của Harry. Bằng việc hiểu rõ và trân trọng Snape, Harry đã hiểu sâu hơn sự phức tạp của cuộc sống của tâm lý con người và rằng sự chuộc lỗi quan trọng hơn sự phạm phải lỗi lầm, và nhiều khi đòi hỏi nhiều can đảm, ý chí kiên cường và sự thông minh hơn cả lúc lựa chọn ban đầu. Khép lại bộ chuyện là những cô cậu tú đến tuổi vào đời. Trước khi lên chuyến tàu bước vào 1 thế giới xa lạ trong màn sương âm u, hẳn ai cũng lo lắng như Albus và cần một sự an ủi và một thông điệp như điều Rowling đã gửi gắm trong gần bốn ngàn trang sách và cho Harry phát biểu ở chương cuối cùng. "He'll be alright" - dù con lựa chọn đúng từ đầu như thầy Dumbledore hay làm lại với một cơ hội thứ hai như thầy Snape chỉ cần con có khả năng nhận ra điều đúng cũng như ý chí và sự kiên quyết với điều đó như bố đã làm với Sorting Hat "I know he will be" @};-
Sáng thứ bảy chớm thu, ngồi tàu vào city, mắt chạm mấy vần thơ và bức tranh "Drift" trên poster Connex quảng cáo cho chương trình nhân văn đường phố và ủng hộ họa sĩ nhà thơ trẻ:
Yes, I am a shameless "Sex and the City" fan. It's my chocolate, my guilty pleasure. Therefore their return, no, their move to the big screen to be exact, thrills me.
Vậy là đã 8 năm kể từ khi lần đầu tiên biết đến Potter. Tập đầu tiên ấy mượn từ thư viện trường, sau khi nghe phong phanh rằng chuyện ấy được giải và khá hấp dẫn. Lúc đó thì tập 2 đã ra rồi nhưng chưa rầm rộ như sau này. Bây giờ vẫn nhớ đó là mùa hè, đi làm thêm trong xưởng bánh ngọt Giáng sinh, cười khúc khích với những câu đùa của cụ Dumbledore vào giờ ăn trưa trong mùi thơm của bánh pudding mận, ngạc nhiên vì những quan sát và nhận xét rất người lớn của tác giả trong 1 quyển truyện trẻ con. Tuy nhiên điều gì làm mình theo đuổi HP nhỉ? Tự nhận mình không phải fan ruột của Rowling, chẳng quan tâm đến HP phim (mới xem trọn vẹn tập 1), chẳng nhớ nổi hết những tên Latin của bùa chú, động vật ect. Vào khoảng tập 2,3 đã uể oải vì bố cục đơn điệu của các tập tới mức cưỡi ngựa xem hoa đọc chỉ để biết cốt chuyện tiến triển ra sao. Điều ấn tượng nhất là cách xây dựng nhân vật và sự hài hước sâu sắc mà tự nhiên rất Anh của JKR. Vậy mà tập nào mới ra cũng mua hoặc nhờ mua ngay (có tập 6 thì may mắn được cô bạn gửi về cho mượn mấy tuần ngay sau phát hành mà đến giờ vẫn chưa trả, sorry D :( ) . Nạn nhân của marketing chăng? Tò mò? Có thể cả 2. Mình chưa bao giờ muốn viết gì về HP cả cho đến khi kết thúc tập cuối cùng này.